يا اينكه مثلًا صندوق قرض ايجاد كنيم . . . ؟ تقسيمات ربا . دو قسم ربا : استهلاكى و انتاجى : برخى از اقتصاديون ، ربا را به دو قسم منقسم كرده‌اند : رباى استهلاك و رباى انتاج . . . و عقيده دارند كه ربا در قسم دوم مانعى ندارد . به عقيده ما اين تقسيم فقط آثار ربا را تخفيف مىدهد و وسيله اى است براى اينكه سرمايه دارى مدتى ديگر به حيات خود ادامه دهد . اين سخن خطاست ، هم از جنبه دينى و هم از جنبه اجتماعى . رباى انتاجى نيز حرام است : اسلام ربا را در مطلق قرضها تحريم كرده است ، خواه براى استهلاك و زندگى روزمره و خواه براى سرمايه گذارى و تجارت . آيه : لاتأكلوا الرّبوا اضعافاً مضاعفة : و اينكه مىگويند قرآن چون فرمود : * ( لاتأكلوا الرّبوا اضعافاً مضاعفة ) * پس همه اقسام ربا را منع نكرده ، درست نيست . اين قيد ، مفهوم مخالف ندارد نظير قيد احصان است در آيه كريمه : * ( و لاتكرهوا فتياتكم على البغاء ان اردن تحصناً ) * كه مفهوم مخالف ندارد . اين از ناحيه دينى . اما از جنبه اجتماعى . از اين جنبه نيز جهاتى وجود دارد كه نبايد از آن غافل بود . از نظر عواطف انسانى همانطورى كه رباى استهلاكى بايد تحريم شود ، رباى توليد و سرمايه اى نيز بايد تحريم شود . تاجرى كه پول ربوى قرض مىكند براى كار خود ، درآمد خود را در غذا و لباس و دوا و امثال اينها صرف مىكند ، پس چرا بايد ربا در قرض خود بدهد ؟ گذشته از اينها مطلب مهم اين است كه اين قرضها از طرف شركتهاى خاصى داده مىشود و اين شركتها متعلق است به افراد مخصوصى و نتيجه هميشه تمركز ثروت و قدرت است در دست افراد خاصى ، به خلاف نظام تعاونى كه ما به عنوان دين پيشنهاد كرديم . ربا . شبح ربا در همه شئون زندگى هست : هرجا نظر افكنى در اين زندگى نكبتبار ما شبح ربا را جلو خود